Antikapitalist bir oluşum: Komşu Kafe Kolektif

Komşu Kafe, İstanbul Kadıköy'de, patronsuz, çalışansız, müşterisiz ve fiyatsız bir şekilde var olan bir mekan olarak göze çarpıyor.

Komşu Kafe'nin amaçlarını ortaya koyan manifestosu

Komşu Kafe, Aralık 2013'ten bu yana, tamamen kolektif bir şekilde, altı kişi tarafından işletiliyor. Kafe adına bütün kararlar altı kişi tarafından ortaklaşa bir şekilde alınıyor. Kafede çalışanlardan biri olan Ercan, temel amaçlarının, Gezi Parkı olaylarından bu yana artan dayanışma olgusunu ön plana çıkarmak olduğunu vurguladı. Komşu Kafe, herkesin gelebileceği ortak bir dayanışma alanı olarak kabul ediliyor. Burada her insanın birbiriyle tanışması, kaynaşması ve ortak bir şeyler paylaşması, kafenin en büyük özelliği. Bu sayede, mekan da çok renkli bir hal alıyor.

Komşu Kafe, bir antikapitalist oluşum olarak göze çarpıyor. Ercan, kafede kesinlikle hiyerarşik bir düzen bulunmadığını, bir patronun veya en çok yetkili bir isimden söz etmenin mümkün bile olmadığını söyledi. Ercan ayrıca, gelen insanlar istedikleri gibi yemek yapabildiğini, kendilerini evlerindeki mutfaktaymış gibi hissedebildiğini, bunun da kendilerini fazlasıyla mutlu ettiğini dile getirdi.. Kafede en göze çarpan da ücret meselesi. Ercan, kafeye gelen insanların, adeta gönüllerinden ne koparsa o kadar verme lüksüne sahip olduğunu, insanların ücret konusunda hiçbir şekilde zor durumda kalmadıklarını belirtti. Kendisi, burada esas önemli olan noktanın kapitalizmden ayrı, alternatif ekonomiye katkıda bulunabilmek olduğunu söyledi.

Komşu Kafe iki katlı bir mekan olarak göze çarpıyor. Kafenin alt katında, gelen müşterilerin oturabileceği koltuklar ve masalar bulunuyor. Kafenin mutfağı da yine alt katta. Mutfağın herhangi bir kapısı yok ve kafede bulunan herkesin yemek yapabileceği, bulaşık yıkayabileceği bir durum söz konusu. Mekanın dekorasyonu ve orada bulunan tüm eşyalar (oturma koltuklarından tutun, mutfaktaki eşyalara kadar) kafeyi açanlara ait.

Komşu Kafe'nin üst katı daha geniş ve ferah bir yer olarak dikkat çekiyor. Üst kat tamamen bir evin odası gibi dizayn edilmiş durumda. Daha çok evde oturulan koltuklardan oluşuyor. Burada aynı zamanda büyük bir kitaplık da bulunuyor. Kafeye gelen insanlar, bu kitaplıktan istedikleri gibi kitap alıp okuyabiliyorlar. Kafenin üst katı daha sessiz ve sakin olduğundan, burada kitap okumak daha rahat olabiliyor. Kitaplıkta ise Türkçe, İngilizce, Almanca ve Fransızca kitaplar bulunuyor.

Komşu Kafe'ye her gün çok sayıda insan geliyor. Kafede bulunan müşterilerin, bu oluşum ve mekan hakkındaki görüşleri şu şekilde: 

İnsanlar kafenin mutfağını diledikleri gibi kullanabiliyorlar

Komşu Kafe hakkında görüş, öneriler ve bahşiş için konular kutu 

Komşu Kafe'de bulunan bu panoya insanlar çeşitli isteklerini ve arayışlarını da yazabiliyorlar

Komşu Kafe'de insanlar tarafından yapılan kara kalem dergileri ve rozetler de satılıyor

Kafenin çeşitli yerlerinde bu tip mesajlar görebilmek de mümkün

Kafede Berkin Elvan'ın kara kalemle çizilmiş bir portresi de bulunuyor

Komşu Kafe Kolektif'in kendisine özgü amaçlarını ortaya koyan manifestosu ise şu şekilde:

"Biz bir kolektifiz; yani burada patron, şef, uzman ve hiyerarşi yok. Bütün kararlar konsensus ile alınıyor ve bütün katılımcıların karar süresince eşit katılımı gözetiliyor. Artık sömürülmeyi kabul etmiyoruz.

Şehirde, tanışmak, konuşmak ve paylaşmak için daha fazla alana ihtiyaç olduğuna inandığımızdan, Komşu Kafeyi ortak bir alan olarak tanımlıyoruz. Otoriter, ayrımcı, seksist ve transfobik olmamak kaydıyla, herkese ve bütün fikirlere kapımız açık ve hepsini önemsiyoruz. Açık kafalar ve açık kulaklarla daha fazla iletişim yaratabileceğimiz, her çeşit şiddetin ve nefretin yer bulmadığı bir alan oluşturmanın peşindeyiz.

Bu kapitalist düzende her şeyi "fiyat"la ölçmeye itildik. Oysa herhangi bir para miktarı, hayatımızdaki şeylere atfettiğimiz değerin karşılığı olabilir mi? Bir şeylerin ne zaman, nasıl değer kazandığına ancak kişisel olarak karar verilebilir. Haydi gelin, müşteri ve sahip haline girmektense, bu deneyimin ve bu mekanın açık kalabilmesinin sorumluluğunu birlikte paylaşalım. Ne kadar ödeyebileceğiniz veya ödemek isteyeceğinize karar vermeyi sizlere bırakıyoruz.

Komşu Kafe Kolektifi alternatif ekonomiye bir katkıdır. Dolayısıyla, temel olarak diğer kolektif çalışmaları, yerel üreticileri ve dayanışma ağlarını desteklemek çabasındayız. Bu amacımızda yeni kolektif projelerin hayal bulmasına katkı sunabilmektir. 

Haydi dayanışmayı, eşitliği ve iletişimi hep birlikte yaratalım!"